NHỮNG CÂU CHUYỆN VỀ NGUYỄN TRÃI

ĐỌC SỬ THEO CÁCH CỦA TEEN – đề tài nghiên cứu khoa học của học viên Đỗ táo tợn Trình – Trường trung học cơ sở và trung học phổ thông Thái Bình


GIỚI THIỆUA.Thông tin Admin webB.Thông tin chũm vấn webNỘI DUNG BÀI HỌCChương 1Chương 2Chương 3Chương 4Chương 5GIẢI TRÍF.Phim tài liệu kế hoạch sửCác phim danh nhânCác phim truyền hình ngắnHuyền Sử Thiên ĐôĐinh Tiên Hoàng ĐếG.Đố vui định kỳ sửTƯ LIỆUA.Các phiên bản đồ định kỳ sửB.Các thành tích hayC.Chuyện danh nhânD.Danh nhân định kỳ sửA.Các vị vua(vương, chúa)Chúa NguyễnChúa TrịnhNhà Hậu LêNhà HồNhà LýNhà MạcNhà NgôNhà NguyễnNhà Tây SơnNhà tiền LêNhà chi phí LýNhà TrầnNhà ĐinhB.Các vị tướng tài baC.Các tác gia nổi tiếngTHƯ VIÊN ĐIỆN TỬD.Sơ đồ bốn duyE.Chuyên đềF.Nhà sách miniDIỄN ĐÀN THÔNG TIN
Nguyễn Trãi
Những mẩu truyện về cuộc đời Nguyễn Trãi

Nguyễn Trãi – tiểu sử : 

Nguyễn Trãi sinh vào năm 1380, hiệu là Ức Trai, quê ở bỏ ra Ngại (Chí Linh, Hải Dương) sau dời về Nhị Khê (Thường Tín, Hà Tây). Phụ thân là Nguyễn Phi Khanh, một học trò nghèo, học giỏi, đỗ thái học viên (tiến sĩ). Bà bầu là è cổ Thị Thái, con Trần Nguyên Đán, một qúy tộc đời Trần.

Bạn đang xem: Những câu chuyện về nguyễn trãi

Lên sáu tuổi, mất mẹ, lên mười tuổi, ông nước ngoài qua đời, ông về sinh sống Nhị Khê, nơi phụ thân dạy học. Năm nhì mươi tuổi, năm 1400, ông đỗ thái học sinh và hai phụ thân con cùng ra làm quan với bên Hồ. Năm 1407, giặc Minh cướp nước tạ Nguyễn Phi Khanh bị bọn chúng đưa lịch sự Trung Quốc. Nguyễn trãi và một fan em đi theo siêng sóc. Nghe lời cha khuyên , ông trở về, tuy vậy bị quân Minh bắt giữ. Sau đó, ông kiếm tìm theo Lê Lợi. Xuyên suốt mười năm chiến đấu, ông sẽ góp công khủng vào thành công vẻ vang của dân tộc.

Đầu năm 1428, quét sạch quân thù, ông hăm hở hợp tác vào thiết kế lại quốc gia thì bỗng dưng bị nghi oan cùng bắt giam. Tiếp nối ông được tha, nhưng không còn được tin cậy như trước. Ông buồn, xin về Côn Sơn. Đó là vào trong thời hạn 1438 – 1440. Năm 1440, Lê Thái Tông mời ông trở lại thao tác làm việc và giao mang lại nhiều các bước quan trọng. Ông đang hăng hái giúp vua thì xẩy ra vụ nhà vua chết đột ngột ở Trại vải vóc (Lệ bỏ ra Viên, Bắc Ninh). Vốn đựng thù từ bỏ lâu so với Nguyễn Trãi, đàn gian tà sinh sống triều đình vu mang đến ông âm mưu giết vua, khép vào tội bắt buộc giết cả cha họ năm 1442.

Nỗi oan tày trời ấy, hơn nhị mươi năm sau, 1464, Lê Thánh Tông mới giải tỏa, rồi mang lại sưu khoảng lại thơ văn ông và tìm người nam nhi sống sót đến làm quan.

Nhìn chung, sinh sống cuộc đời phố nguyễn trãi nổi lên nhì điêm cơ bạn dạng sau:

Nguyễn Trãi là bậc đại anh hùng dân tộc và là một trong nhân thứ toàn tài hiếm có của lịch sử Việt nam giới trong thời đại phong kiến. O*? đường nguyễn trãi có một nhà bao gồm trị, một công ty quân sự, một nhà ngoại giao, một công ty văn hóa, một bên văn, một đơn vị thơ tầm khuôn khổ kiệt xuất.

Nhưng đường nguyễn trãi cũng là 1 người đã buộc phải chiụ đa số oan khiên thảm khốc, bởi vì xã hội củ tạo ra cũng đến mức hiếm bao gồm trong kế hoạch sử.

*
+ SỰ NGHIỆP THƠ VĂN:

– đơn vị văn, công ty thơ lớn: là nhân vật dân tộc, phố nguyễn trãi còn là nhà văn, đơn vị thơ lớn. Ông còn để lại nhiều tác phẩm có giá trị. “Quân trung từ mệnh tập” là hầu như thư từ gửi cho những tướng giặc cùng những giấy tờ giao thiệp với triều đình bên Minh, nhằm thực hiện tại kế “đánh vào lòng”, ngày nay gọi là địch vận. “Bình Ngô đại cáo” mang lời Lê Lợi tổng kết 10 năm kháng giặc, tuyên ba trước quần chúng. # về chính nghĩa quốc gia, dân tộc, về qúa trình chiến đấu gian truân để đi đến thành công vĩ đại sau cuối giành lại chủ quyền cho khu đất nước. “Lam đánh thực lục” là cuốn sử về cuộc khởi nghĩa Lam Sơn. “Dư địa chí” viết về địa lý lịch sử nước ta. “Chí Linh đánh phú” nói về trận chiến đấu chống giặc Minh đau khổ và anh hùng. Các tác phẩm ấy đều là văn bằng văn bản Hán.

Về thơ, gồm hai tập: “Ức trai thi tập” bằng chữ Hán, “Quốc âm thi tập” bằng văn bản Nôm, tức chữ Việt, đó là thơ cả một đời, từ cơ hội trẻ mang đến tuổi già, các nhất là khoảng 10 năm tìm con đường và thời hạn về nghỉ nghỉ ngơi Côn Sơn. Nội dung thấy rõ trong những số đó là chổ chính giữa tình đối với quê hương, gia đình, với nước, với dân, cùng với bao oái oăm trong cuộc đời…

– Tình yêu quê nhà gia đình: văn bản thơ văn ông vô cùng phong phú. Đây chỉ nói vắn tắt một vài ba khía cạnh. Nét thứ nhất là niềm khẩn thiết với thiên nhiên ở quê hương. Bước đầu là rất nhiều cái nhỏ tuổi nhặt, tưởng như ko đâu, mà lại chan đựng thân thương. Rau xanh muống, mồng tơi, râm bụt, cây chuối, cây đa, cây mía… đầy đủ thành vần điệu. Đào, liễu, tùng, trúc đảm đang đứng liền sát bên rau muống, mồng tơi quê mùa một phương pháp tự nhiên. Ko chút gì riêng biệt sang hèn. Toàn bộ đều được lòng ông trìu mến. Ông nói một phương pháp trang trọng: “Hái cúc, ương lan, hương thơm bén áo, tìm mai, đấm đá nguyệt, tuyết xâm khăn”, nhưng mà cũng vừa vui lòng chân chất: “Ao cạn, vớt bèo cấy muống, Trì thanh, vạc cỏ ương sen”. Ông phát hiện ra nét đẹp bình dị vô cùng bất ngờ: Đêm trăng gánh nước thì gánh luôn trăng mang lại (“Chè tiên nước ghín nguyệt đeo về”). Khung trời không mây, trong veo một màu xanh, ông thấy đó là một bầu ngọc đông lại (“Thế giới đông yêu cầu ngọc một bầu”). Thuyền bè chen nhau gối đầu lên bãi, ông chú ý thành một đám tằm lúc nhúc (“Tằm ươm cơ hội nhúc thuyền đầu bãi”). Con rùa, nhỏ hạc, núi, chim, mây, trăng, ông xem là con cái, là bóng giềng, là anh em: “Rùa nằm, hạc lẩn nên bầy bạn, U ấp thuộc ta làm cái con…”, “Núi nhẵn giềng, chim bầu bạn, Mây khách hàng khứa, nguyệt anh tam”. Bao gồm lúc, ông như tổng hợp mình vào thiên nhiên đến mức dòng suối, tảng đá lấp rêu, vòm thông tán trúc như hòa nhập với ông có tác dụng một: “Côn Sơn gồm suối rì rầm. Ta nghe như tiếng lũ cầm mặt tai, Côn Sơn tất cả đá rêu phơi, Ta ngồi trên đá như ngồi chiếu êm, vào lèn thông mọc như nêm, Tha hồ nước muôn lọng ta xem chốn nằm, trong rừng bao gồm bóng trúc râm, Giữa greed color mát ta ngâm thơ nhàn”… (Côn sơn ca – dịch).

Tiếp theo là niềm thiết tha với bà bé thân thuộc sinh sống quê nhà. Thời còn giặc Minh, những năm ông bắt buộc lẫn tránh khắp nơi, xa nhà, xa quê, xa bà bé thân thuộc với bao nỗi ai oán rầụ Đêm thu, xa nhà, bên ngọn đèn khuya, ông day dứt: :Gió thu đến, lá rụng rồi. Bản thân vẫn lận đận quê người, Đêm mưa, bên ngọn đèn leo lét, hồn mộng cứ vẫn vơ mãi vị trí đất khách” (Đêm thu đất khách – dịch). Tiết đãi đằng đến, theo tục, nhỏ cháu phải về viếng thăm mồ mã ông bà, sửa sang, bồi đắp, thắp nén mùi hương tưởng nhớ, đến đúng đạo làm nhỏ cháu, cố kỉnh mà vẫn bao năm ông không về được. Ông chỉ não lòng: “Thân bản thân xa nghìn dặm, mồ mã ông bà ở quê không vấn đề gì giẫy cỏ thắp hương, Mười năm đang qua, hầu như nguời ruột thịt, quen thói cũ đã chẳng còn ai, Đành mượn chén rượu xay mình uống, không cho lòng cứ ngày ngày xót xa nỗi ghi nhớ quê” (Thanh minh – dịch).

Ông mất bà mẹ lúc new lên sáu. Lòng nhỏ thương mẹ càng nồng. Ông bà ngoại, cậu, dì đa số ở Côn Sơn. Quê nội các đời cũng sinh hoạt đó. Một lượt đi thuyền về thăm, ông ôn lại bao nỗi đắng cay trong số những ngày lưu lại lạc. Nghe sao mà tha thiết: “Mười năm rồi bản thân trôi dạc như cánh bèo, Đêm ngày nổi ghi nhớ quê cứ như giầy vò trong lòng, Bao lần đang gửi hồn tìm về quê cũ, tuy vậy rồi đành bé dại nước đôi mắt thấm máu mà lại gội rửa trong tưởng tượng nấm mèo mồ mẹ, mồ mã ông bà, còn làng làng, bà con, trong những lúc giặc giầy xéo thì tránh sao được số đông hành vi bạo tàn của chúng! nhưng mình thì cứ đang nên thương xót suông, Trời: biết làm sao đây! Một đêm trôi qua mặt gối, không bí quyết nào nhắm đôi mắt được” (viết bên trên thuyền về Côn đánh – dịch).

– Đời sinh sống trong sạch, suốt cả quảng đời một lòng vì nước bởi vì dân: về bên với nông thôn, ông lặng lòng cùng tự hào: “Quê cũ nhà ta thiếu của nào, rau trong nội, cá trong ao”. Cấy cày là niềm vui: “Một cày một cuốc thú nhà quề, Áng chúc lan chen vãi đậu kê”. Fan dân bùn lấm đáng được biết thêm ơn: “Ăn lộc đền rồng ơn kẻ cấy cày”. Cuộc sống thường ngày giản dị, nghèo mà thanh: “Bữa nạp năng lượng dầu gồm dưa muối, Áo khoác nài chi gấm là”, “Hài cỏ đẹp nhất chân đi đủng đỉnh, Áo bô quen thuộc cật vận xềnh xoàng”, xa lánh vùng lợi danh nham hiểm: “Co qoe cố bấy ruột ốc, Khúc khuỷu làm bỏ ra trái hòe”. Ông ca ngợi chi ngày tiết của tùng, trúc, mai, tía cây ko chịu qua đời phục trước mát rượi mùa đông cùng ông luôn giữ một lớp lòng trong sạch, một tấm “lòng thơm”.

*
Lòng thơm ấy là lòng yêu nước mến dân. Bao gồm khi ông call đó là “lòng trung hiếu”, “lòng ưu ái”. Nó suốt cả quảng đời sôi nổi: “Bui bao gồm một lòng trung liễn hiếu, Mài chăng khuyết, nhuộm chăng đen”, “Bui một tấc lòng ưu tiên cũ, Đêm ngày cuồn cuộn nước triều đông”. Nó dựa trên lý tưởng nhân nghĩa. Nhân nghĩa là một trong những tư tưởng cao qúy xuyên thấm cuộc đời và thơ văn ông. Đối cùng với ông, nhân nghĩa là “yên dân”, “trừ bạo” hay “Trừ độc, trừ tham, trừ bạo ngược”. Được như vậy mới thực sự “Có nhân, gồm trí, bao gồm anh hùng”. Nhân trí, hero ấy nằm trong lòng yêu thương nước cao tay của ông, yêu thương nước bởi tư tưởng, tình cảm, bằng hành vi cứu nước lo dân hay vời. Nói rõ ràng như : “cái nhân, loại nghĩa lớn số 1 là phấn đấu đến cùng phòng ngoại xâm, khử bạo tàn, vì hòa bình của nước, niềm hạnh phúc của dân”. Đất nước bị nước ngoài xâm, nó hiện nay thành lòng lòng phẫn nộ giặc cao độ với ý chí kiên trì, gang thép tàn phá quân thù: “Căm giặc nước thề không cùng sống”, “Nếm mật ở gai, há đề nghị một sớm nhị tối, Quên ăn uống vì giận, sách lược thao xem xét đã tinh”. Quân giặc quét sạch mát rồi, nó là khát khao thi công một giang sơn hưng thịnh, nhân dân đời đời yên ấm hạnh phúc: “Xã tắc từ trên đây bền vững, quốc gia từ phía trên đổi mới…., Muôn thởu nền tỉnh thái bình vững chắc”.

Nguyễn Trãi – ngôi sao 5 cánh Khuê của văn hóa nước ta : 

Nguyễn Trãi, sinh sống Thăng Long trong mái ấm gia đình ông ngoại là quan lại Đại bốn đồ è Nguyên Đán. Thân phụ ông là Nguyễn Ứng Long, hiệu Ức Trai (tức là Nguyễn Phi Khanh). Bà mẹ ông là è cổ Thị Thái, con gái Trần Nguyên Đán.

Năm phố nguyễn trãi lên 5 tuổi, chị em ông mất. Sau đó không lâu, trằn Nguyên Đán cũng mất. Ông về nghỉ ngơi với phụ vương tại quê nội làm việc làng Nhị Khê.

Năm 1400, để cứu vãn chính sách phong loài kiến đang khủng hoảng trầm trọng, hồ Quý Ly lật đổ bên Trần và tiếp tục thi hành các cải cách như chế độ hạn nô, hạn điền, tổ chức triển khai lại giáo dục, thi tuyển và y tế.

Cũng năm 1400, sau thời điểm lên ngôi Vua, hồ Quý Ly mở khoa thi. Phố nguyễn trãi ra thi, ông đỗ Thái học viên (tiến sĩ) năm ông đôi mươi tuổi. Hồ Quý Ly cử ông duy trì chức Ngự sử đài chánh chưởng. Còn phụ thân ông là Nguyễn Phi Khanh đỗ bảng nhãn từ thời điểm năm 1374, được hồ nước Quý Ly cử giữ chức Đại lư từ khanh Thị lang ṭả trung thư kiêm Hàn lâm Viện học tập sĩ tứ nghiệp Quốc Tử Giám.

Năm 1406, Minh Thành Tổ không nên Trương Phụ mang quân sang trọng xâm lược Việt Nam. Bên Hồ đem quân ra kháng cự, nhưng mà bị tấn công bại. Phụ thân con hồ Quý Ly và một vài triều thần trong đó có Nguyễn Phi Khanh bị tóm gọn và bị đem đến Trung Quốc.

Nghe tin thân phụ bị bắt, phố nguyễn trãi cùng em là Nguyễn Phi Hùng khóc theo lên tận cửa Nam quan tiền với ý muốn sang vị trí kia biên giới để hầu hạ phụ thân già trong những lúc bị nỗ lực tù.

Nhân lúc vắng vẻ, Nguyễn Phi Khanh bảo Nguyễn Trãi:

– con là người dân có học, bao gồm tài, đề xuất tìm phương pháp rửa nhục mang đến nước, trả thù mang đến cha. Như thế mới là đại hiếu. Lọ là cứ cần đi theo cha, tỉ ti như bọn bà new là hiếu giỏi sao?

Nguyễn Trãi nghe lời thân phụ quay trở lại tìm con phố đánh giặc, cứu vãn nước.

Về đến Thăng Long, ông bị quân Minh bắt. Thượng thư nhà Minh là Hoàng Phúc biết Nguyễn Trãi là 1 nhân vật gồm tài, tìm giải pháp dụ dỗ, dẫu vậy ông kiên quyết không theo giặc.

Sau một thời hạn bị giam lỏng sống Đông quan liêu (tức Thăng Long), nguyễn trãi vượt được vòng vây của giặc vào Thanh Hóa theo Lê Lợi. Ông gặp gỡ vị thủ lĩnh nghĩa binh Lam Sơn nghỉ ngơi Lỗi Giang. Ông trao cho Lê Lợi phiên bản chiến lược tấn công đuổi quân Minh nhưng mà sử sách vn gọi là Bình Ngô sách.

Trong bài bác tựa Ức Trai di tập, Ngô núm Vinh cho biết: Bình Ngô sách “hiến mưu chước khủng không nói đến việc tấn công thành, mà lại khéo kể tới việc tiến công vào lòng người”.

Lê Lợi khen kế hoạch của nguyễn trãi là đúng. Và ông đã vận dụng chiến lược này để tấn công quân Minh. Từ đây, ông thường xuyên giữ đường nguyễn trãi gần bên mì́nh để cùng bàn mưu tính kế tấn công quân Minh.

Cuối năm 1426, Lê Lợi lập phiên bản doanh sinh sống bến người thương Đề (Gia Lâm). Tại đây, ông cho dựng một cái chòi cao ngang bởi tháp Báo Thiên ngơi nghỉ Đông Quan. Lê Lợi ngồi tầng trước tiên của chòi, đường nguyễn trãi ngồi tầng đồ vật hai. Hai nhân vật luôn luôn luôn trao đổi chủ ý với nhau.

Trong chống chiến, phố nguyễn trãi chủ trương phải phụ thuộc vào dân th́ new đánh được giặc, cứu vãn được nước. Khi binh lửa đă chiến hạ lợi, ông cũng thấy rằng buộc phải lo đến dân, thì mới xây dựng được khu đất nước. Vào tờ biểu tạ ơn được cử giữ lại chức gián nghị đại phu tri tam quân sư, ông đă viết: “Chí hầu như muốn, việc cố nhân ĩa muốn: để vai trung phong dân chúng, mình lo trước điều thiên hạ đề xuất lo”.

Năm 1437, khi vua Lê Thái Tông cử ông định ra lễ nhạc, ông cũng nói mang đến vua biết hồ hết điều mà lại vua đề xuất làm trước nhất là chăn nuôi nhân dân:

– Dám mong chúa thượng rủ lòng yêu thương với chăn nuôi muôn dân làm cho trong thôn thuộc xóm vắng, không có một giờ hờn giận oán thù sầu. Đó tức là giữ được loại gốc của nhạc.

*
Do luôn luôn luôn “lo trước điều thiên hạ cần lo, vui sau dòng vui của thiên hạ”, đường nguyễn trãi lúc nào thì cũng sống một cuộc đời giản dị, đề xuất kiệm liêm chính. Nhà đất của ông nghỉ ngơi Đông ghê (Thăng Long) chỉ là 1 trong những túp nhà tranh (góc thành nam lều một gian). Lúc ông cai quản các bước quân dân cư hải đảo Đông Bắc, nhà của ông ở Côn tô “bốn mặt trống trải, xơ xác chỉ tất cả sách là nhiều thôi” (thơ Nguyễn Mộng Tuân, các bạn Nguyễn Trăi).

Bài Bình Ngô đại cáo của ông là 1 trong những “thiên cổ hùng văn”. Đó là một trong những thiên hero ca bất hủ của dân tộc.

Quân trung trường đoản cú mệnh tập của đường nguyễn trãi là mọi thư từ vày ông viết vào việc tiếp xúc với quân Minh. Số đông thư này là các tài liệu cầm thể chứng tỏ đường lối ngoại giao vào địch vận không còn sức khéo léo của Lê Lợi với Nguyễn Trãi khiến cho quân Lam Sơn không mất xương máu cơ mà hạ được không ít thành.

Quốc âm thi tập của đường nguyễn trãi là cống phẩm xưa nhất bởi Việt ngữ mà chúng ta còn duy trì được. Thành công này rất quan trọng cho công tác làm việc nghiên cứu lịch sử văn học vn và lịch sử vẻ vang ngôn ngữ Việt Nam.

Năm 1442, cả gia đình ông bị hãm sợ hãi (tru di tam tộc) khiến cho tất cả những người đương thời cực kì thương tiếc.

Năm 1464, vua Lê Thánh Tông hạ chiếu minh oan mang lại Nguyễn Trãi, truy tặng ngay quan tước và tìm hỏi nhỏ cháu còn sót lại.

Nguyễn Trãi là 1 nhân vật béo bệu trong lịch sử dân tộc Việt Nam. Ông là nhân vật dân tộc, là nhà tư tưởng, đơn vị thơ, nhà văn hóa lớn của nước ta. Trung tâm hồn và sự nghiệp của ông trường thọ là v́ì sao sáng sủa như Lê Thánh Tông truy bộ quà tặng kèm theo “Ức Trai trung khu thượng quang Khuê Tảo”.

Nguyễn Trãi – Bền gan nuôi chí mập : 

Năm Ðinh Hợi (1407) tháng bảy, sau khi thu được nước ta, Trương Phụ sai lũ Liễu Thăng, Lỗ lấn giải cha con hồ nước Quý Ly với gia quyến, tướng mạo tá về Kim Lăng (Nam Kinh). Cha ông là Nguyễn Phi Khanh có tác dụng chức trường đoản cú Khanh cũng trở nên bắt mang đi chuyến ấy. Ông cùng em là Nguyễn Phi Hùng lẽo đẽo đưa thân phụ đến ải trộn Luỹ (Hữu nghị quan), than khóc xin theo chân nhằm phụng dưỡng. Nguyễn Phi Khanh vẫy tay hotline Nguyễn Trãi, ứa nước mắt nói:

– con là người có học, có tài nên tìm phương pháp rửa nhục mang đến nước, trả thù cho cha, như vậy mới là đại hiếu. Lọ là cứ bắt buộc theo phụ thân khóc lóc bắt đầu là bao gồm hiếu sao!

Nguyễn Trãi nghe rồi lạy nhị lạy xin vâng lời.

Về mang đến Ðông Quan, quân Minh biết nguyễn trãi từng là triều quan lại của hồ nước Quý Ly bèn bắt điệu mang lại Án gần kề ty. Viên Thượng thư Hoàng Phúc coi cả Ðô ty và Án ngay cạnh ty vẫn nghị bàn công việc với viên Tổng binh Trương Phụ. Thấy bộ đội giải nguyễn trãi đến trước mặt, Trương Phụ lag mình, liền gạnh tai Hoàng Phúc nói nhỏ:

– tên này phương diện mũi khôi ngô rõ ra người có tài đức, văn xuất xắc học rộng, nối liền thư toán. Gân sức nó cứng rắn, chí nó chưa hẳn nhỏ, nếu như không sớm trừ đi, trong tương lai tất đang là mọt họa khôn lường.

Ðoạn, thét quân lấy ra chém. Hoàng Phúc cả cười, nhìn đường nguyễn trãi rồi bảo với Trương Phụ rằng:

– Một tên học tập trò trói gà không chặt chũm kia sao rất có thể là côn trùng lo của nước được! Tổng binh vượt lo xa. Nay Giao mới chỉ nhập vào phiên bản đồ, việc phủ dụ chiêu an để yên lòng dân man là câu hỏi trọng. Tha tội bị tiêu diệt cho nó, giam lỏng sinh sống Ðông Quan, lấy lợi danh quan tước với vỗ về chiêu dụ là kế giỏi hơn cả. Sau này, ví như nó không chịu đựng qui phục, lại theo đảng nghịch, bấy giờ lấy quy định mà trị tội cũng chưa muộn.

Trương Phụ cực chẳng đã đành nghe theo. Hoàng Phúc thả nguyễn trãi ra, cho ở góc cạnh Nam bên ngoài thành Ðông Quan. Ông dựng một túp lều tranh mặt cái ao nhỏ. đơn vị lều 1 căn tuềnh toàng, đạm bạc, chó không yêu cầu nuôi, tín đồ hầu ko có. Ông sống như thế ngót chục năm trời. Quân Minh năm lần bảy lượt rước tiền bạc, quan tước cực kỳ hậu mang lại nhử, ông gần như ôn tồn từ bỏ chối. Bấy giờ, ông tất cả thơ rằng:

*

“Góc thành Nam, lều một gianNo nước uống, thiếu cơm ăn …” 

Ðông quan lại là khu đất xung yếu của giặc sinh hoạt Ðại Việt. Tâm thuật ý thiết bị giặc gắng nào, giặc xử sự hễ tĩnh thế nào đều tại chỗ này mà ra. Ðông Quan cũng chính là nơi phơi bày rõ nhất hầu hết điều rông rỡ ràng bạo ngược của giặc, cũng giống như moi bụng dạ dân tình vùng kinh sư. Chỗ to gan lớn mật chỗ yếu của giặc phần lớn ở trong nhỏ mắt lỗ tai của Nguyễn Trãi. Ông ngày đêm ngẫm nghĩ suy nghĩ và kín đáo viết sẵn phương lược, điện thoại tư vấn là “ Bình Ngô sách”.

Xem thêm: Son Twenty Four Hours Bảng Màu, Son Kem Phytotree Twenty Four Hour Velvet Tint

Biết đường nguyễn trãi không chịu nhận chức nguỵ quan, cũng chẳng nên là fan phẫn chí ngã lòng đi nghỉ ngơi ẩn như Bùi Úng Ðẩu, Lý Tử Cấu, mà ngấm ngầm nuôi chí lớn, Hoàng Phúc luôn luôn miệng dặn lũ thủ hạ phải canh chừng:

– Trãi không hẳn người khoảng thường. Lỡ ra nhằm sống, sau này tai vạ tất quan yếu tránh khỏi! ”Nguyễn Trãi – Ði tìm minh quân :

Một hôm, theo lời mật hẹn với những người em chúng ta ngoại là nai lưng Nguyên Hãn bấy giờ đồng hồ đang đứng đầu toán nghĩa quân ở Lập Thạch (Vĩnh Phú), phố nguyễn trãi lẻn ra nước ngoài thành, lên Thuỵ hương thơm tục hotline là buôn bản Chèm (Từ Liêm, Hà Nội). Ông vào ngồi chờ Hãn ở thường thờ Hy Khang bệ hạ Lý Ông Trọng. Vừa lúc, Hãn mang là người chào bán dầu cũng đến. Hai anh em bàn tính:

– Bây giờ, fan nổi binh dấy nghĩa thì rất nhiều nhưng những là hạng đều đều cả. Ðến như Giản Ðịnh, Trùng Quang dù thế tôn thất xưng đế dựng cờ vì ngần ngừ nắm quyền, không qua sông sẽ chặt cầu, giết hại đại thần phải tốn sức cơ mà không thành công. Nghe nói tất cả ông Lê Lợi sống trại Lam Sơn, khu đất Thanh Hóa là người dân có chí lớn, biết chiêu hiền lành đãi sĩ. Người nào cũng bảo ông là rồng xoàn đang đợi hội mây mưa, ta nên tìm đến mà tôn phù.

*
Anh em gật gù đắc ý, bấm nhau đi nằm, ngóng sáng mai thuộc đi.

Hôm sau, new tờ mờ sáng, hai bằng hữu vội kéo nhau đi ngay. Trèo đèo lội suối, trốn kị quân Minh gần tháng trời thì cho tới trại Lam Sơn, xin ra mắt. Trại công ty Lam Sơn tiếp đón ân đề nghị và lưu giữ làm khách trong nhà. Hai đồng đội ở không nhiều lâu, vào tối để trọng điểm dò xét, vẫn chả thấy Lê Lợi đả rượu cồn gì mang đến chuyện dấy binh. Chỉ thấy Lê Lợi tốt vắng nhà nhưng mà khách khứa bốn phương vẫn ra vào tấp nập; dầu thắp, gạo ăn uống còn đầy kho vẫn thấy Lê Lợi không đúng mua; cày cuốc vẫn đủ, đã nhiều vẫn thấy Lê Lợi sai tín đồ tìm thêm sắt. Lại thấy Lê Lợi tốt sai người đem lễ đồ gia dụng lo lót với quan lại quân Minh xung quanh vùng. Vị thế, đường nguyễn trãi và nai lưng Nguyên Hãn bụng khôn cùng phân vân.

Một hôm, nhà Lê Lợi có giỗ. Hai đồng đội có bài toán xuống bếp, bất thần gặp Lê Lợi quần vén lên tận đùi sẽ ngồi thái thịt vừa thái vừa nạp năng lượng chẳng ra tinh tướng một vị thiên tử. Anh em đều thở nhiều năm bảo nhau:

– Ta lầm rồi!

Ðoạn bấm nhau hứa ngày vứt đi. Ðêm ấy, chợt thấy Lê Lợi xách gươm lén thoát khỏi nhà, nguyễn trãi và è Nguyên Hãn ngờ vực bèn lẳng im theo chân. Ðến núi Du Sơn, Lê Lợi lẻn vào một trong những hang rộng tất cả ánh đèn. Vào hang, fan đông lố nhố, xúm quanh tảng đá lớn làm bàn, cùng Lê Lợi nhỏ tuổi to bàn bạc. Lê Lợi giở cuốn binh thư đọc, giọng sang trọng sảng, dõng dạc sau lại thuộc mấy bạn chụm đầu bàn tính. Hồi lâu Lê Lợi nói:

– đề nghị đến năm Hợi (1419) new nổi binh được.

Vốn là người xuất sắc mưu lược, gần cạnh binh tình nay thấy Lê Lợi dự loài kiến sai, nguyễn trãi quên mình sẽ nghe trộm, buột miệng vọng vào nói lớn:

– Chúa công tính lầm rồi!

Lê Lợi đơ mình, tuốt gươm xông ra toan chém, nguyễn trãi và trần Nguyên Hãn vội phục xuống nói:

– cửa hàng chúng tôi từ xa lận đận tra cứu đến, chỉ bởi vì chúa công là người rất có thể lấy lại được thiên hạ.

Lê Lợi đỡ hai người dậy, hỏi bọn họ tên rồi vội vàng di động cầm tay dắt vào vào hang. đường nguyễn trãi xin hiến “ Bình Ngô sách” còn nai lưng Nguyên Hãn thì dưng thanh bảo kiếm gia truyền của ông tổ bảy đời là Trương quốc Thái úy Thượng tướng trần Quang Khải. Lê Lợi mừng rỡ khôn xiết, cả cười cơ mà rằng:

– Thực là trời không thích cho dân Ðại Việt ta mất nước đề nghị mới đem những ông mang lại đây ban cho ta!

Ðoạn, lưu lại hai fan lại, mưu câu hỏi khởi binh.

Nguyễn Trãi – tướng tá đánh vai trung phong công : 

Ít hôm sau, tín đồ khắp vùng xốn xang về một chuyện lạ. Các thân cây, lá cây đều phải sở hữu hàng chữ “ Lê Lợi có tác dụng vua, phố nguyễn trãi làm tôi”. Dân chúng ai nấy phần đa mừng thầm, gạnh tai vào nhau bảo nhỏ:

– Trời đã chan nước Nam có chủ. Ta đi tìm ông Lê Lợi nhưng tôn phù thôi.

Việc sửa soạn dấy nghĩa nhân thế gặp gỡ nhiều thuận lợi. Người những nơi ùn ùn theo về, đông lắm. Lê Lợi biết chuyện cực kỳ đẹp lòng, bắt đầu bảo tướng tá tá:

– Biết đánh vào lòng fan như vậy vớ không không tính mưu kế của Nguyễn Trãi.

Sau gọi lên hỏi quả nhiên như vậy: đường nguyễn trãi đã mang mật viết vào lá cây, kiến từ đó đục thành chữ; người người đắn đo tưởng thần bảo, những tin lắm.

Từ đấy cho đến khi lấy hoàn thành được nước, Lê Lợi rất yêu quý Nguyễn Trãi. Ðánh đông dẹp bắc, đi đâu ông cũng giữ nguyễn trãi bên mình làm cho quân sư. Mọi việc mưu lược, viết thư, thảo hịch hết thảy hầu như do đường nguyễn trãi trù tính.

Bấy giờ đồng hồ là vào thời điểm năm Quý Mão (1423), tổng binh è cổ Trí chỉ huy đại binh từ bỏ Ðông quan kéo vào đánh nghĩa quân đang hoạt động ở huyện Khôi và huyện Xa Lai (giáp giới Hà tô Bình – Hà nam Ninh). Chũm giặc cực kỳ mạnh, quân đông có tới trăm ngàn. Nghĩa quân phải lui về núi Chí Linh lần thứ ba. Giặc xua theo, rải quân bủa vây bí mật bốn mặt. Suốt nhị tháng trời bị vây hãm, hoa màu kiệt dần, măng non rau quả trong rừng cũng cạn. Lê Lợi đề nghị cho giết thịt cả tư thớt voi nhằm nuôi quân. Có con ngựa chiến vua cưỡi cũng đem thịt nốt. Quân sĩ đói quá, sẽ có tín đồ bỏ trốn. Một viên tướng thương hiệu là Khanh cũng quăng quật trốn. Lê Lợi bắt được nên đem chém rao mang lại mọi bạn biết để làm răn. Tình thế rất là bức bách. Tướng mạo sĩ new nói với Lê Lợi:

– Giặc mạnh ta yếu, núm như trứng chọi với đá, tất không tránh khỏi họa diệt vong. Ni giặc đang mong dụ hàng, bất nhược ta hãy nhân đó mà tạm hòa ít lâu để có thì giờ sinh sống sửa soạn, sau lại tiến công cũng không muộn.

Lê Lợi nói:

– Ta đã và đang tính tới chuyện đó. Hiềm vị nỗi, giặc mười phần thay chắc chín phần chiến hạ ta, nên không thoải mái lui binh giảng hòa. Do thế, phải bao gồm người ăn nói thiệt khéo, viết thư thuyết phục, bắt đầu may ra khỏi thế quẫn bách bách này. Việc ấy phi Nguyễn Trãi không một ai làm nổi.

Nguyễn Trãi cách ra lĩnh mệnh thảo “ Thư tố oan” (tức thư trả xin hàng). Lại viết riêng rẽ một thư nhờ cất hộ tổng binh nai lưng Trí, một thư giữ hộ Thái giám tô Thọ, trung sứ của vua Minh thanh lịch dụ hàng. Lê Lợi sai anh vk là è cổ Vận và tướng Lê Trăn đem những thư ấy và năm đôi ngà voi quý hiếm làm lễ vật ước hòa. Tống binh è Trí tiếp thư mới đem cho tướng tá nghị bàn. Thư viết:

Tri thị trấn Ðồ Phú là người đồng hương cùng tôi có hiềm khích. Nó đút lót với tham thiết yếu Lương Nhữ Hốt nói vu đến tôi. Nhữ Hốt báo với quan quản binh. Nội quan lại Mã Kỳ nhân đó mang lại quan quân cho đánh úp bộ chúng của tôi không nhắc trẻ già phần đa chém giết mổ bắt bớ; họ sản phẩm tôi hầu như tan tác, vợ con tôi mọi chia lìa; lại khai thác mồ mả tổ phụ tôi mà trình diện hài cốt …”

Nghe thư, Mã Kỳ bị va nọc đập bàn quát lác lớn:

– Xin hàng gì nhưng mà toàn là lời tố cáo láo xược!

Trần Trí can:

– Chấp gì chuyện ấy. Ông chớ vày một tiếng nói mà nhằm hỏng vấn đề lớn. Nay trong nước đang bị khốn đốn: trong thì thiên tai dân biến; ngoại trừ thì ngay lập tức năm xuất chinh cự quân Ngõa đam mê ở phía Tây, phòng quân Thát Ðát sinh sống phía Bắc. Hoàng đế đã truyền bắt buộc cố mức độ dụ hàng Lê Lợi mang lại Giao Chỉ tạm lặng , để siêng tâm lo việc nội địa. Tôi coi thư thấy viết: :” Xin hoặc cho đi tiến công Bắc để lập công hoặc mang lại theo dẹp Tây nhằm chuộc tội dù chết cũng ko từ” . Nh ư nuốm là Lê Lợi hiểu rõ chuyện nội địa. Nay trường hợp bị bức bách quá, đàn chúng tất đề xuất liều bị tiêu diệt đánh mãi; quan quân phải đi đánh dẹp hao binh tổn tướng, nàn ấy không biết lúc nào mới dứt, còn ta thì thêm sở hữu tội trái mệnh dụ hòa của hoàng đế.

*
Sơn thọ cũng nói:

– xem thư viết: “ Tôi từ xuất hiện thích danh tiết nhưng trọng nhân nghĩa ghét tè nhân cơ mà dấn bản thân vào hoán vị nạn tuy sinh hoạt trong cảnh khó khăn nguy hiểm mà lại không nhụt chí bình sinh” Ðủ biết Lê Lợi là chưa hẳn kẻ rước uy vũ mà từ trần phục được. đề xuất cho hàng.

Mã Kỳ đành nghe theo. Nạm là, chỉ một khắc xắn tay múa bút, nguyễn trãi đã tiến công lui cả mười vạn quân Minh để nghĩa quân thong thả tay sửa soạn, ngóng thời cơ, ngóng dịp giỏi sẽ rửa sạch thẹn cũ, mang lại lãnh thổ xưa.

Từ bấy giờ,theo chân nghĩa quân phố nguyễn trãi tung thư chiêu dụ gởi khắp mặt các tướng suý công ty Minh từ đàn Trần Trí, tô Thọ, Phương Chính, Lý An, vương Thông, Thái Phúc, Ðà Trung, Mã Anh, Mã Kỳ đến lũ Lương Minh, Hoàng Phúc, Mộc Thạnh, Liễu Thăng cùng bọn nguy quan. Văn học của ông đánh rất mạnh tay vào lòng người, hàng phục được nhân trung tâm quân Minh. Ko mất một mũi tên hòn đạn mà lại giặc ở các thành Trà Long, Diễn Châu, tỉnh nghệ an (đều nghỉ ngơi Nghệ Tĩnh), Ðiêu Diêu (Gia Lâm, Hà Nội), Thị cầu (Hà Bắc), Tam Giang (Vĩnh Phú) hồ hết lần lượt cởi cạnh bên ra hàng.Nguyễn Trãi – Một đời vì nước do dân :

Khi lấy dứt thiên hạ, Lê Lợi đăng quang báu. Tháng 1 năm Mậu Thân (1428). Lê Thái Tổ thiết triều, hội các quan văn võ lại luận bàn ân thưởng, phong nai lưng Nguyên Hãn có tác dụng Tả tướng mạo quốc, ban nguyễn trãi tước quang quẻ Phục hầu và mang đến giữ chức nhập ngoại hành khiển.

Tuy được phong thưởng quan lại cao chức trọng tuy nhiên cả hai anh em đều không quá yên lòng. Một lần, è cổ Nguyên Hãn nói với Nguyễn Trãi:

– Vua ta tất cả tướng như Việt vương Câu Tiễn, quan trọng cùng hưởng sung túc được.Nguyễn Trãi bảo:

– Ta cũng sợ công ty vua đối đãi với bề tôi như Hán Cao Tổ với Hàn Tín ngày xưa.

Anh em hầu như thở dài. Bấy giờ, vua Lê Thái Tổ hay bệnh tật nhỏ đau, nhỏ trưởng là tứ Tề thì dở người dốt ngông cuồng, nhỏ thứ là Nguyên Long thì còn nhỏ tuổi. Vì chưng thế, vua mang lòng lo ngại cho ngôi báu mà lại nghi các công thần danh tiếng. Quả nhiên, năm sau, Lê Thái Tổ sai tứ mươi hai lực sĩ về trại tô Ðông (Vĩnh Phú), chỗ Trần Nguyên Hãn cáo quan lui về sống ẩn, bắt về ghê trị tội. Phạm Văn Xảo cũng là 1 khai quốc công thần mà lại Xảo gốc bạn ở kinh đô, lại sở hữu danh vọng so với mọi người, vua Thái Tổ sợ sau sinh biến phải cũng sai bảo giết nốt. Nguyễn Chích thì bị không bổ nhiệm về làm dân thường. Còn nguyễn trãi bị bị tước hết quan tước tống ngục.

Ít thọ sau, áng chừng thấy nguyễn trãi lòng dạ thật thà khó mang xử tội, vua Thái Tổ mới tha ra, mang lại phục chức như cũ. Phố nguyễn trãi nhận chức nhưng mà trong bụng không vui, nhân nói với những người thân:

– Ta theo thánh thượng nếm mật ở gai, hơn mười năm một lòng tôn phù. Giờ câu hỏi nước sẽ thành, vua thì ngờ vực bề tôi, giết hại công thần, kẻ thân mật thì đến vinh hiển, fan xu nịnh thì được tin dùng. Khanh tướng thì lập đảng riêng biệt tây, triều đình thì thiếu người can gián, ai nấy chỉ lo nô nức thân lợi nhà, ko nghĩ mang đến khổ dân sợ nước. Lưu giữ xưa làm việc Lam Sơn đọc sách binh; đang lúc đó, chí ta đang để khu vực dân tóc xanh kia. Bởi vì thế, ta ra dự việc nước, cụ sức chèo chống, hoạ may dân lành sút phần khổ nhục.

Một hôm, vua Thái Tổ mang lại vời nguyễn trãi đến hỏi:

– Nghĩa lớn mới thành, việc nước bài toán quân đều chưa quen thuộc thạo, làm giải pháp nào để yên dân mở nước?

Nguyễn Trãi tâu:

– hòa bình trong bên nhớ giữ lại một lòng thân ái, thương yêu dân chúng hãy làm cho những việc nhân đức, đừng bởi vì ơn riêng nhưng thưởng bậy, chớ do giận mình mà phạt bừa; đừng say đắm tiền của mà xa xỉ bừa bãi, đừng gần thanh sắc cơ mà suồng đã hoang dâm, cho đến việc dùng anh tài nghe can gián, ra một cơ chế một mệnh lệnh, vạc một lời nói, một vấn đề làm đều nên đúng mực, hợp với lẽ thường, bao gồm thế, bên trên mới đáp ứng được ý trời, dưới mới thỏa mãn lấy được lòng dân, đất nước mới im ổn bền bỉ lâu dài.

Ðoạn, đường nguyễn trãi lại tâu:

– Mến người dân có nhân là dân, mà lại như dòng sông chở thuyền cùng lật đổ thuyền cũng chính là dân. Giúp người có đức là trời, nhưng khó khăn tin và rất hay biến hóa cũng là trời. Dám mong thánh thượng siêng năng duy trì gìn những vấn đề kính trời siêng dân, không nên xem thường.

Lê Thái Tổ gật đầu khen buộc phải rồi hỏi:

– nay đám đại thần tổng quản cùng quan lại ở các Viện, Sảnh, Cục tư túi lười biếng phải răn dạy ráng nào?

Nguyễn Trãi tâu:

– Phàm người có chức vụ coi quân trị dân đều cần dùng phép công bằng, thao tác cần mẫn, tận tình thờ vua, rất là chăm dân, quăng quật thói tham ô, trừ tệ lười biếng, bè phái riêng tây bắt buộc bỏ, cách biểu hiện cố phạm nên chừa, coi các bước nước như quá trình của bao gồm mình rước điều lo của dân có tác dụng điều lo cho phiên bản thân. Xin bệ hạ xuống chiếu răn bảo nghiêm cấm; nếu như ai không nghe không sửa ấy là người đó từ huỷ khử mình.

Lê Thái Tổ hết sức vừa ý, âm thầm khen Trãi trực tiếp thắn cưng cửng trực. Nhưng bấy giờ đồng hồ vua hay gầy đau mệt mỏi, bầy Lê Sát, Lê Vấn dèm trộn xu nịnh, lấn lướt tín đồ ngay, tóm gọn quyền hành lập vây cánh, Nguyễn Traĩ thấy thay đành thở dài. Tất cả lần, nhân đi dạo ngoài thành đột nhiên nghe dân nhỏ to bàn tán, một bạn nói:

– bên trên thì tể tướng, dưới thì trăm quan vào hùa nhau kiếm lợi, ăn năn lộ công hành.

Một fan tên là Cao Sư Ðãng cũng nói:

– Thiên tử thì thất đức, đại thần thì hối hận lộ, cần sử dụng toàn là kẻ vô công, gồm làm điều thiện như thế nào đâu!

Nghe vậy, phố nguyễn trãi bèn tảo gót, biết nỗ lực không thể chớ được, mới dâng biểu xin cáo quan lại lui về Côn đánh (Hải Hưng) sống cuộc đời thanh đạm giản dị. Sớm hôm đọc sách dìm thơ, thưởng trăng nhìn hoa nhưng lòng nguyễn trãi vẫn không vui; hễ suy nghĩ đến giang sơn mờ mịt, muôn dân sầu khổ thì không cầm cố nước mắt, nên có thơ rằng:

“ Say mùi hương đao, trà tía chénTả lòng phiền, thơ bốn câu” . 

Ðỗ Mộng Tuân, người chúng ta đỗ thuộc khoa với đường nguyễn trãi có lần đến Côn tô thăm vẫn nói:

– công ty quan tri tam quán sự sao mà lạnh buốt như một chiếc nước. Bốn vách tường trống vắng xơ xác, chỉ được dòng giàu sách vở.

Nguyễn Trãi tuy rước thân gửi chốn suối rừng tuy thế cũng là miễn cưỡng. Do thế, chí ông vẫn để ở nơi dân nước. Tấm lòng ưu tiên ấy chẳng dịp nào khuây. Ông thường mượn thơ để gửi niềm trung phẫn:

“Ao quan tiền thả một bè rau củ muốngÐất bụt ương nhờ một luống mùngCòn bao gồm một lòng âu câu hỏi nướcÐêm tối thức nhẵn nẻo sơ chung”

Lê Thái Tổ mất. Trước khi băng hà, chừng hối tiếc về lỗi lầm đối với Nguyễn Trãi đề xuất vua di mệnh lại mang đến thái tử Nguyên Long phải dùng Nguyễn Trãi. Nguyên Long nối ngôi, tức Lê Thái Tông bèn xuống chiếu vời Trãi về kinh. Ông nhanh chóng tiến triều, vào chầu trước bệ tâu rằng:

– Thần tài sơ đức mỏng, tóc tệ bạc lòng son, tưởng gửi cố gắng xương tàn địa điểm quê cũ, may được thời điểm mây trời ban xuống truyền call trở ra. đại vương thương thần như con chiến mã già còn kham được roi quất, dấn bước phi lên. Chí thần những mong muốn bắt chước bạn xưa lập chí, lòng thần yêu thương dân chúng phải thường giỏi lo trước sự việc thiên hạ chưa lo. Nguyện dốc lòng phơi tấm gan trung, xin hoàng thượng cứ bền tín nhiệm.

Tiếc thay, Thái Tông mới mười tuổi, việc nước đều vị Lê gần cạnh chấp chủ yếu chuyên quyền định đoạt khiến cho Nguyễn Trãi ko có gì thi thố khả năng để mưu bài toán ích nước lợi dân. Năm ấy (1434), Thái Tông sai nguyễn trãi viết biểu sang đơn vị Minh mong phong. Viên nội mật viện Nguyễn Thúc Huệ với Học sĩ Lê Cảnh Xước ỷ ráng là chân tay của Ðại tứ đồ (tể tướng) Lê Sát, đòi thay đổi mấy chữ, phố nguyễn trãi quắc mắt mắng luôn:

– việc chăm dân sao không phải lo ngại làm? bây giờ trong nước đương hạn hán, cơ mà có tai nạn ngoài ý muốn ấy đó là tự lũ những ông. Những ông chỉ với đồ ưa thích sưu cao thuế nặng, vơ vét của dân mang đến nhiều phải trời bắt đầu giáng tai tỏ ý trừng phạt!

Thúc Huệ khi làm cho tham tri Bắc đạo đã bòn rút vơ vét của dân, khiến cho dân một lộ xơ xác hết cả tiền của. Nay Huệ thấy Trãi nói vậy thì lag mình, căm lắm bắt đầu đem lời nói ấy truyền tai với Lê Sát, Lê Vấn. Vấn tức tối, hạch Nguyễn Trãi:

– gây ra tai nạn chưa hẳn lỗi đàn ty thuộc, mà đó là bởi vua với tướng. Sao ông lại nặng nề lời như thế?

Nguyễn Trãi đáp:

– Thúc Huệ là người tài thì trung bình thường và lại hay có thói bòn vét. Hắn ở vị thế then chốt, mỗi lúc có việc tâu bày chỉ thấy bàn sự đục khoét của dân đến nặng để gia công giàu của kho, cốt làm vui mắt vua.

Bọn Lê Vấn biết phố nguyễn trãi chẳng nên tay vừa, đành bấm bụng làm ngơ. Mấy năm sau, Thái Tông sai phố nguyễn trãi và viên quan hoán vị Lương Ðăng soạn lễ nhạc dùng trong số nghi lễ của triều đình. Ðón được ý vua, Ðăng bày vẽ những thứ nhã nhạc, chế định lắm sản phẩm công nghệ nghi thức, yến tiệc, quấy quả tốn kém. đường nguyễn trãi bèn vào triều chạm chán vua can gián.

– thời chiến loạn dùng võ, thời bình sử dụng văn. Ni chế định lễ nhạc thiệt là đúng thời vậy. Cơ mà nếu gốc gốc ko vững thì lễ nhạc không phụ thuộc vào đâu mà lại đứng được. Nguyện xin thánh thượng yêu yêu đương nuôi dưỡng mang dân chúng, khiến cho trong buôn bản làng không có tiếng ân oán hận sầu than. Ðó chính là cái cội của nhạc vậy.

Vua nín yên không nói sao, vẫn nhằm Lương Ðăng chế định. Nguyễn trãi và một trong những triều thần như Ðào Công Soạn, Nguyễn Truyển, Nguyễn Liễu thấy thế bắt đầu họp nhau cùng dâng sớ can vua. Vua ko nghe, Ðăng càng được đà lấn lướt, Liễu giận quá chỉ khía cạnh Ðăng mắng:

– từ bỏ xưa tới nay, chưa có khi nào hoạn quan lại được tự chăm làm nát dương thế như vậy!

Chẳng ngờ, Ðăng là thuộc cấp của đàn Lê Sát bắt buộc Sát bênh mới dèm trộn xúc xiểm, khiến cho Thái Tông bắt tội Liễu thích chữ vào khía cạnh đày đi nơi xa. Nguyễn trãi thấy chính vì sự đổ nát, không sao cứu trăm họ cho khắp được, đành dâng biểu cáo quan, lại xin lui về Côn Sơn. Việc ấy là vào thời điểm năm Thiệu Bình thứ sáu (1438).

*
Nguyễn Trãi – Vụ án vườn cửa vải : 

Nguyễn Trãi bao gồm người bà xã trẻ tên là Nguyễn Thị Lộ, người Tây Hồ ngoại trừ thành Ðông tởm (Hà Nội). Thiếu phụ là người dân có nhan sắc, nết na, lại nổi danh về tài văn học nên Nguyễn Trãi đặc trưng yêu dấu. Lê Thái Tông lúc đến tuổi trưởng thành mến tiếng sai vời vào cung, mang đến làm Lễ nghi người vợ học sĩ, luôn luôn cho đi theo theo người và thường đem nhiều việc ra bàn luận với nàng.

Năm Ðạo Bảo thiết bị nhất, Nguyễn Thị Anh, vk thứ tứ của Lê Thái Tông sinh con trai là Bang Cơ. Thái Tông bèn tước đoạt ngôi Ðông cung thái tử của con trai người bà xã trước, lập Bang Cơ lên thay. Cũng trong thời hạn đó, vợ thứ năm của vua, Ngô Thị Ngọc Dao gồm mang. Nguyễn hi (Thị Anh) sợ Ngọc Dao sinh quý tử thì Bang Cơ bé mình hoàn toàn có thể mất quyền nối ngôi báu, mới cùng một trong những quyền thần vu cáo hãm hại. Lê Thái Tông tin theo bắt tội đi đày. Thấy bài toán oan trái, đường nguyễn trãi bảo con gái học sĩ:

– Ngô phi lầm lỗi gì mà bệ hạ đối đãi như vậy. Chẳng qua là Nguyễn phi thừa lo xa mang lại ngôi Ðông cung buộc phải mới gồm sự ấy. Thiếu nữ hãy tìm phương pháp giải bày với đại vương gỡ oan cho những người ngay.

Nguyễn Thị Lộ vâng lời, nhân thời gian vua bàn chuyện, mới chen vào bảo hộ cho Ngọc Dao. Thái Tông nể vì, thay đổi tội đi đày rước giam lỏng Ngô phi ở chùa Huy Văn (gần Văn Miếu, Hà Nội). Phố nguyễn trãi và Nguyễn Thị Lộ yêu đương tình, thường xuyên sai người ngầm mang thức ăn uống đến cho. Sau thấy để ở đấy nặng nề yên, lại tìm phương pháp đưa Ngọc Dao ra ngơi nghỉ lẩn vào dân chúng kế bên trấn An Bang (Quảng Ninh). Ðến kỳ sinh nở, Ngọc Dao sinh con trai tên là bốn Thành. Việc ấy cho tai bà Nguyễn phi. Bà này giận lắm nhưng lại nén lòng đợi dịp báo thù.

Hai năm sau, năm Ðại Bảo sản phẩm 3 (1442), Lê Thái Tông tách Ðông khiếp ngự giá bán đi chuẩn y võ làm việc Chí Linh (Hải Hưng). Tiện thể đường, vua xẹp lại vãn cảnh Côn Sơn, luôn thể qua thăm vị khai quốc công thần. Phố nguyễn trãi cung kính đón chào xa giá theo như đúng lễ vua tôi. Thấy vị lão thần đầu tóc bạc phơ mà tinh thần còn quắc thước, vua ướm hỏi:

– Khanh bao gồm nghĩ đến tôn xã mà tạm rời vùng suối rừng, ra gánh vác việc triều chính?

Nguyễn Trãi tâu:

– Chỉ sợ thánh thượng không dùng. Trãi này dẫu chết dám tránh lòng son.

Vua Thái Tông khôn cùng đẹp lòng bèn đến nhận chức cũ, lại gia phong làm cho Tham tri cai quản quân dân Ðông, Bắc hai đạo. Nguyễn trãi vái lạy dấn mệnh. Những trung thần cùng Lễ nghi cô bé học sĩ theo hộ giá đông đảo đến chúc mừng. Sau đó, vua rời xa giá lên đường. Nguyễn trãi theo xe loan tiễn đưa mấy dặm, vua truyền bảo mấy lần, new chịu lui về, sửa soạn lên gớm nhậm chức.

Dọc đường, vua dừng xe nghỉ tối ở Lệ chi viên, tục điện thoại tư vấn là Trại Vải, làng mạc Ðại Lai, lộ Bắc Giang (Hà Bắc). Bất thình lình nửa đêm vua bạo dịch băng hà. Các quan hộ giá với Nguyễn Thị Lộ mật rước tử thi vua về kinh. Tin dữ ấy loan ra. Triều đình lập Ðông cung hoàng thái tử Bang Cơ lên nối ngôi, tức vua Lê Nhân Tông. Bấy giờ, Nhân Tông mới hai tuổi. Bà Nguyễn phi làm cho Hoàng Thái hậu, trông nom bài toán nước cố kỉnh con. Bọn quyền thần theo bà tức khắc mang lại bắt Nguyễn Thị Lộ đưa đến Ðình Cúc kết tội thịt vua. Thiếu phụ học sĩ đêm ngày bị tra khảo tàn nhẫn. Thái hậu Nguyễn Thị Anh ngồi sau rèm không đúng hình quan tiền trước sau chỉ hỏi:

– bao gồm phải mày dâng thuốc độc mang lại đức vua? đường nguyễn trãi chủ mưu xui mày tất cả phải không?

Nguyễn Thị Lộ không chống chịu nổi nhục hình, đành nhấn xằng vậy. Nắm là Thái hậu bèn truyền chỉ cho những lực sĩ hỏa tốc về Côn sơn tróc nã đường nguyễn trãi đóng cũi giải về. Lực sĩ gươm tuốt trằn điệu phố nguyễn trãi đến trước sảnh đình. đồng minh quyền thần theo lệnh của Thái hậu được dịp a tòng nhau luận tội:

– Cứ xét theo hay điển, kẻ thủ mưu thí nghịch thiên tử tất ghép tội giết mổ cả tía họ, tước hết tước quyền, tịch biên gia sản. Nay nạn nước bắt đầu dẹp yên, kỷ cương chính sự mới lập, bọn loạn thần hãy còn nhấp nhổm ngấp nghé đề nghị phải nghiêm trị để gia công răn!

Hai quan thiến Ðinh Phúc, Ðinh chiến hạ vốn là chân tay của Lê Sát, Lê Vấn bắt buộc chẳng ưa gì phố nguyễn trãi nhưng thấy việc hồ thiết bị như vậy, cũng ko nín được, buột mồm bảo nhau:– Trời không tồn tại mắt nhằm quan hành khiển mắc oan!

Chẳng ngờ, Thái hậu nghe giờ đồng hồ bèn khép tội tử hình, sai giết luôn luôn để thị oai. Những quan trong triều còn tồn tại lòng trung nghĩa biết bắt buộc cởi oan đến Nguyễn Trãi, đành nuốt hận bó tay. Lúc sắp đến bị chém, nguyễn trãi ứa nước mắt, ngửa mặt lên chầu trời kêu lớn: – bé xin lẹo tay lạy thày, lạy cha. Chẳng may bé mắc oan phải thày, phụ vương phải chịu đựng nhục lây, mà nhỏ cháu cũng bị tàn hại. Lòng này xin trời khu đất soi xét.

Ðoạn, ung dung chịu chết. Ai nghe thấy phần đa thương xót không cầm cố được nước mắt.Sau này, con bà Ngô phi Ngọc Dao lên làm vua, tức vua Lê Thánh Tông, hiểu rõ tấm lòng trung nghĩa ngay thẳng của nguyễn trãi có khen rằng:

– Lòng Ức Trai sáng sủa tựa sao Khuê!

Rồi yêu thương ông vô tội, Thánh Tông bèn xuống chiếu rửa oan, truy tặng kèm ông làm Thái sư Tuệ quốc công và cung cấp cho nhỏ cháu một trăm mẫu mã ruộng để cần sử dụng vào việc thờ cúng.

*